Mayflower'ın Serüveni

  İspanya İç Savaşı sırasında kolektifleştirme olgusunun tarihi, daha başlangıcından itibaren tartışmalı bir mahiyet arz etmiştir. Anarşizme sempati duyan ve Komünizme husumet besleyen çağdaş gözlemciler, işçi ve köylü kolektiflerine ilişkin ilk anlatıları kaleme aldılar. Bunu izleyen Cumhuriyetçi ve Komünist yazarlar ise, büyük ölçüde mazur gösterici (apologetik) bir nitelik taşıyan bu literatürü ya büsbütün görmezden geldiler ya da peşinen değersizleştirdiler. 1960’larda Yeni Sol’un yükselişi, devrimci tecrübeye yönelik ilgiyi ve empatiyi yeniden canlandırdı. Özellikle Noam Chomsky’nin polemik mahiyetindeki makalesi, tartışmayı yeniden alevlendirdi. Chomsky, liberteryen selefleriyle paralel biçimde, iç savaş sırasında anarşistlerin başarılarının hem liberaller hem de Komünistler tarafından örtbas edildiğini ileri sürmekteydi. Chomsky, söz konusu kolektiflerin “iktisadî bakımdan başarılı” olduğuna dair hiçbir tereddüt taşımıyor; kolektiflerin karşılaştığı güçlükleri ise devletin d...

Sol-liberteryen düşünce içindeki “serbest piyasa antikapitalisti” damar , son yıllarda giderek artan bir ilginin odağı hâline gelmiştir. Diğer liberteryen düşünce kollarıyla karşılaştırıldığında, serbest piyasa antikapitalistleri büyük sermaye lehine işleyen devlet imtiyazlarının yaygınlığına ve bunun piyasa yapısı üzerindeki dönüştürücü etkilerine daha güçlü bir vurgu yapmakta; sınıf analizine daha geniş bir alan tanımakta; ayrıca gerçekten özgür bir piyasanın, günümüzde Batı’da egemen olan iktisadi sistemlerden radikal biçimde farklı bir görünüme sahip olacağını ileri sürmektedirler (Richman, 2011). Onlara göre özgür bir piyasada firmalar “daha küçük ölçekli, daha yatay ve daha yoğun rekabetin hüküm sürdüğü” yapılar olacaktır (Long, 2008); bu firmalar, sert hiyerarşilerin ve “patronculuğun” büyük ölçüde zayıfladığı, buna karşılık işyeri içinde bireysel özerkliğin kayda değer biçimde arttığı kurumsal biçimlerle karakterize edilecektir. Pek çok kişi için bu tasvir, özgür bir piyasanın ...